Chúa Nhật XXV TN, Mt 20,1-16a: Lòng đố kỵ - Bức tường ngăn cản chúng ta nhận ra ơn Chúa

LÒNG ĐỐ KỴ - BỨC TƯỜNG NGĂN CẢN CHÚNG TA NHẬN RA ƠN CHÚA

(Is 55,6-9; Pl 1,20c-24.27a; Mt 20,1-16a)

M. David Diệm

Có lẽ trong cuộc sống, không ít lần chúng ta tự hỏi: tại sao người khác lại nhận được nhiều thứ hơn mình? Tại sao người ấy được yêu thương, còn tôi thì không? Tại sao người ấy được tín nhiệm, được khen ngợi, được trao một cơ hội tốt đẹp, trong khi những cố gắng của tôi dường như chẳng ai nhìn thấy? Nếu những câu hỏi ấy cứ âm thầm lớn lên trong tâm hồn chúng ta thì chúng có thể biến thành sự so sánh, dẫn đến ganh tỵ và đố kỵ. Khi ấy, điều đáng buồn không phải là người khác được thêm một điều tốt đẹp, nhưng là niềm vui của người khác lại trở thành nỗi buồn của chính mình.

Thật vậy, đôi khi chúng ta không thật sự thiếu thốn, nhưng vẫn cảm thấy mình bị thiệt thòi chỉ vì thấy người bên cạnh được nhiều hơn. Chúng ta có thể đang có trong mình rất nhiều khả năng mà Chúa ban, nhưng lắm lúc đôi mắt lại chỉ dừng lại nơi phần quà mà Thiên Chúa trao cho người khác. Như vậy, càng so sánh thì lòng càng bất an, càng nhìn vào người khác thì chúng ta càng quên mất những điều tốt đẹp mà mình đang được nhận lãnh. Và từ đó, lòng đố kỵ trở thành một bức tường âm thầm ngăn chúng ta nhận ra tình yêu và ân sủng của Thiên Chúa.

Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi chúng ta bước ra khỏi cách nhìn đầy tính toán ấy để học cách nhìn mọi sự bằng ánh mắt của Thiên Chúa. Bởi Thiên Chúa không ban ơn theo sự hơn thua của con người, và lòng quảng đại của Ngài không bao giờ bị giới hạn bởi sự so sánh của chúng ta.

Dụ ngôn những người thợ làm vườn nho trong Tin Mừng hôm nay là một minh chứng rõ ràng. Ông chủ lần lượt thuê những người thợ vào làm việc ở những thời điểm khác nhau: người từ sáng sớm, kẻ thì giờ thứ ba, giờ thứ sáu, giờ thứ chín và thậm chí có người giờ thứ mười một. Đến cuối ngày, tất cả đều nhận được một đồng tiền công. Tuy nhiên, những người làm từ sáng sớm bắt đầu phàn nàn. Họ cho rằng mình đã chịu đựng nắng nóng cả ngày, trong khi những người đến sau chỉ làm một giờ mà cũng nhận được tiền lương như họ. Họ nhìn vào điều người khác nhận được và cảm thấy mình bị thiệt thòi. Nhưng ông chủ nói: “Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thỏa thuận với tôi là một đồng sao?”

Một câu hỏi rất đơn giản nhưng lại chạm đúng vào điểm then chốt của lòng đố kỵ. Những người thợ đầu tiên không thực sự bị mất đi điều gì. Họ vẫn nhận đúng tiền công đã thỏa thuận. Điều khiến họ khó chịu là người khác cũng được nhận giống như họ trong khi sự hy sinh và vất vả không bằng họ.

Tuy nhiên, Thiên Chúa không bao giờ ban ơn theo cách con người tính toán. Vì như sách ngôn sứ Isaia nói trong bài đọc thứ nhất: “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối của các ngươi không phải là đường lối của Ta”. Thật vậy, con người thường nghĩ theo nguyên tắc: làm nhiều thì phải được hưởng nhiều và làm ít thì phải được hưởng ít. Thiên Chúa không phủ nhận công bằng, nhưng lòng quảng đại của Ngài vượt xa sự tính toán của con người. Thiên Chúa có thể trao ban nhiều hơn điều một người xứng đáng nhận được, bởi bản chất của ân sủng là quà tặng nhưng không. Thật vậy, nếu Thiên Chúa chỉ ban ơn cho những người hoàn toàn xứng đáng thì chẳng ai trong chúng ta có thể tự hào trước mặt Ngài, vì như sách Giảng viên đã khẳng định: “Trên mặt đất, chẳng có người công chính nào làm điều thiện mà không bao giờ phạm tội” (Gv 7,20). Chính vì tất cả chúng ta đều cần lòng thương xót, nên chúng ta cũng phải học biết vui mừng khi lòng xót thương ấy được trao ban cho người khác.

Thánh Phaolô, trong bài đọc thứ hai, đã cho chúng ta một cách nhìn hoàn toàn khác. Ngài nói: “Đối với tôi, sống là Đức Kitô, và chết là một mối lợi”. Với thánh Phaolô, điều quan trọng nhất không phải là mình được bao nhiêu, được làm gì hay được người khác nhìn nhận thế nào, nhưng là Đức Kitô có được lớn lên trong cuộc đời mình hay không. Chính vì Đức Kitô là trung tâm, nên thánh Phaolô không còn bị giằng co bởi chuyện hơn thua, nhưng thay vào đó, ngài vui khi Tin Mừng được loan báo, bởi điều ngài tìm kiếm không phải là vinh quang cho bản thân nhưng là Đức Kitô được tôn vinh.

Khi đặt Đức Kitô là trung tâm của đời mình thì chúng ta không còn quá bận tâm đến việc mình được đứng ở đâu, được nhìn nhận thế nào hay được trao bao nhiêu trách nhiệm. Điều quan trọng là công việc ấy có làm cho Đức Kitô được nhận biết hay không.

Ngày hôm nay, nếu chúng ta không mặc lấy tâm tình của thánh Phaolô: “Đối với tôi, sống là Đức Kitô”, thì chúng ta cũng dễ rơi vào tình trạng giống như những người thợ làm từ giờ thứ nhất. Bởi trong gia đình, cộng đoàn hay nơi làm việc, không ít lần chúng ta cảm thấy khó chịu khi người khác được yêu thương, được tín nhiệm, được khen ngợi hoặc được trao cho một cơ hội tốt đẹp hơn mình. Chúng ta quên rằng hồng ân Chúa ban cho người khác không làm phần phúc của chúng ta bị giảm đi. Trái lại, mỗi người đều có một chỗ đứng và một sứ mạng riêng trong kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa.

Đố kỵ thường bắt đầu khi chúng ta chỉ nhìn vào điều người khác có mà quên nhận ra những gì mình đang được lãnh nhận. Vì thế, thay vì hỏi: “tại sao người ấy được nhiều hơn tôi?”, chúng ta hãy biết hỏi: “Chúa đã ban cho tôi điều gì, và tôi có thể làm gì để sinh ích từ những điều đã lãnh nhận ấy?” Khi biết sống tâm tình tạ ơn, vui mừng trước điều tốt của người khác và quảng đại nâng đỡ tha nhân thì chúng ta sẽ không còn xem người khác như là đối thủ, nhưng là người cùng cộng tác để làm cho Tin Mừng được lan rộng, giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu và sự hiệp nhất.