Chúa Nhật IV TN, A, Mt 5,1-12a: Phúc cho ai có lòng thương xót

PHÚC CHO AI CÓ LÒNG THƯƠNG XÓT

(Xp 2,3; 3,12-13; 1Cr1,25-31; Mt 5,1-12a)

M. Aelredo Quản

Có một danh ngôn đã nói rằng: “Nơi nào có lòng thương xót, nơi đó hoa sẽ nở trên đá sỏi”. Thật vậy, giữa một thế giới đôi khi dường như quá ồn ào và vội vã, lòng thương xót chính là thứ ngôn ngữ chung nhất mà không cần phiên dịch, trái tim nào cũng có thể hiểu được. Nó không phải là một nỗi buồn trước cảnh khổ cực, mà trái lại, lòng thương xót là một sức mạnh đầy tích cực. Đó là ánh sáng của niềm hy vọng, là nhịp cầu nối liền những rạn nứt, và là liều thuốc chữa lành những tâm hồn đang vụn vỡ.

Tin Mừng hôm nay cho chúng ta biết, Chúa Giêsu đã đặt lòng thương xót trở thành một trong những cột trụ quan trọng nhất của tòa nhà hạnh phúc. Ngài không nhìn lòng thương xót như một gánh nặng, mà là một đặc ân dành cho những ai muốn sống trọn vẹn kiếp người. Ngài đã khẳng định một cách đầy xác tín rằng: “Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương” (Mt 5,7).

Nhưng làm sao để lòng thương xót không chỉ dừng lại ở một khái niệm trừu tượng hay một cảm xúc thoáng qua? Tại sao trong một thế giới thực dụng, việc “cho đi” lòng thương xót lại giúp chúng ta “nhận lại” được hạnh phúc đích thực?

Chúa Giêsu không định nghĩa lòng thương xót bằng lý thuyết, Ngài định nghĩa bằng sự hiện diện. Trong tiếng Hy Lạp, từ tương ứng với lòng thương xót thường liên quan đến cụm từ “chạnh lòng thương” (esplanchnisthē), nghĩa là một sự rung động tận tâm can, tận ruột gan. Lòng thương xót không đứng từ trên cao nhìn xuống để ban ơn, nhưng là bước xuống để đứng cùng. Nhà chú giải William Barclay phân tích: “Lòng thương xót không chỉ là thương hại một người đang gặp hoạn nạn, mà là khả năng bước vào bên trong làn da của họ, nhìn bằng đôi mắt của họ và cảm nhận bằng trái tim của họ”. Đúng vậy, Chúa Giêsu không chỉ nhìn nỗi đau từ xa; Ngài bước vào nỗi đau đó: Ngài đã khóc trước cái chết của Ladarô (x. Ga 11,33), Ngài chạm vào người phong cùi (x. Lc 5,13; Mt 8,3), Ngài không chỉ chữa lành thân xác mà còn chữa lành sự cô độc của anh.

Điều này dạy chúng ta không hùa theo đám đông để dễ dàng phán xét và tẩy chay một người vì một sai lầm, nhưng theo lời Chúa truyền dạy: chỉ lòng thương xót mới có thể thiết lập sự hòa giải và bình an. Vì mối phúc “Xót thương” chữa lành thay vì tiêu diệt. Chúa Giêsu dạy: “Họ sẽ được Thiên Chúa xót thương”. Như vậy,  người nào thực hành lòng thương xót họ sẽ nhận được “phần thưởng” là sự bình an nội tâm, sự thanh thản của lương tâm và một cộng đồng yêu thương bao quanh.

Chắc hẳn chúng ta còn nhớ những hình ảnh xúc động trong những trận bão lũ lịch sử vừa qua tại miền Bắc. Giữa dòng nước lũ cuồn cuộn, chúng ta không chỉ thấy thiên tai, mà còn thấy nhiều người có lòng nhân ái. Có những người tài xế xe tải đã dừng xe chắn gió cho người đi xe máy qua cầu, có những gia đình ở vùng cao sẵn sàng mở cửa đón hàng chục người lạ vào trú ngụ, chia nhau từng bát cơm.

Đặc biệt là câu chuyện về những 'chuyến xe 0 đồng' vượt hàng ngàn cây số từ miền Nam ra miền Bắc. Họ không phải là những người giàu có dư giả, họ là những người lao động bình thường, nhưng họ đã 'xót thương' bằng cách gác lại công việc, dùng chính phương tiện mưu sinh của mình để chở nhu yếu phẩm. Đó chính là minh chứng sống động nhất: Khi lòng thương xót đủ lớn, người ta không còn thấy rào cản của địa lý hay tiền bạc, chỉ còn thấy nỗi đau của anh em là nỗi đau của chính mình.

Có một câu danh ngôn đã đúc kết trọn vẹn chân lý này: “Lòng thương xót là chiếc cầu duy nhất mà chúng ta có thể bước qua để đến với trái tim của Thiên Chúa và trái tim của anh chị em mình”. Lời khẳng định này cho thấy một thực tế mãnh liệt: Chúng ta không thể chạm tới trái tim của Thiên Chúa nếu đôi chân ta từ chối bước qua nhịp cầu đến với anh em. Chiếc cầu ấy có một đầu đặt nơi lòng trắc ẩn với tha nhân, và đầu kia chạm đến ngưỡng cửa của vương quốc tình yêu. Khi ta can đảm bước đi trên chiếc cầu của sự cảm thông và tha thứ, cũng là lúc ta nhận ra Thiên Chúa đang đứng đợi ở giữa nhịp cầu để đón lấy ta. Chính tại nơi giao thoa của lòng thương xót, mọi khoảng cách giữa thánh thiêng và phàm trần đều bị xóa nhòa, nhường chỗ cho một niềm hạnh phúc viên mãn và xác tín nhất.

Lạy Chúa Giêsu Kitô, Đấng là hiện thân của lòng thương xót vô biên, xin ban cho chúng con một tâm hồn nghèo khó để biết cậy trông, một trái tim hiền lành để biết bao dung, và nhất là một đôi mắt đầy lòng thương xót để nhìn thấy nỗi đau của người khác. Để nhờ đó, thế gian nhận ra Chúa vẫn đang hiện diện, đang xót thương và đang chữa lành thế giới này qua chính đôi bàn tay và trái tim của chúng con. Amen.